Çene Eklem Rahatsızlıkları
Temporomandibular Rahatsızlıklar-TMR Diş Gıcırdatma ve Sıkma problemleri
Özel Silivri İnciDent Diş Polikliniği - Çene Eklem Rahatsızlıkları
Çene-baş-boyun ve yüz ağrılarını meydana getiren rahatsızlıktır. Bu hastalık genel olarak Kas ve Temporomandibular Eklem (Çene Eklemi) olarak iki ana grup altında incelenmektedir. Kaslarla ilgili ağrılar ve diğer rahatsızlıklar genellikle çenenin fazla çalışmasından doğan yorgunluktan dolayı olup, baş-boyun bölgelerinde ağrılara neden olabilmekte ve baş ağrısı şekline dönüşebilmektedir.
Çene eklemiyle ilgili ağrılar genellikle çene eklemi içindeki sert ve yumuşak dokuların değişikliğinden kaynaklanır. Çene eklem kapsülünün veya içini kaplayan dokunun irritasyonu, TME diskinin eklem yuvası içerisinde yer değiştirmesi ve TME kemiğinin dejenerasyonu bu değişiklikler içerisinde yer almaktadır.
TMR belirtileri :
- Kulağın ön bölgesinde ağrı
- Baş ağrısı
- Kulak ağrısı
- Çene-yüz ve boyun kaslarında ağrı
- Çene kilitlenmesi
- Ağız açma ve kapama sırasında çene ekleminden gelen değişik sesler
- Alt çenenin tek tarafa doğru kayarak açılması
- Çiğneme sırasında meydana gelen zorluk ve ağrı
- TMR ile ilgili araştırmalar sonucunda, toplumun %60’ında yukarıdaki belirtilerden birinin görüldüğü saptanmıştır.
Çene eklemi rahatsızlıklarının nedenleri :
TMR nedenleri tek bir faktöre bağlı değildir. Bu nedenle tanı koymada zorluklar ortaya çıkabilmektedir. Sistemik hastalıklara bağlı olarak görülebilecek rahatsızlıkların dışında, aniden meydana gelen veya devamlı olan küçük travmalar da çene eklemi rahatsızlığının nedeni olabilmektedir.

Diş gıcırdatma ve sıkma, strese bağlı veya bağımsız baş-boyun kaslarının spazmı, nörolojik ve bazı sistemik rahatsızlıklar baş-boyun-yüz ve çene eklem ağrılarının nedenleri olabilmektedir.

Çene ekleminin herhangi bir nedenle direkt olarak travmaya maruz kalması (baş-boyun bölgesine gelen ani bir vuruş, çenenin normal limitinden çok açılması, çenenin altından gelen şiddetli bir güç vb.) TMR başlamasının en belirgin nedenidir. Uzun süren ve ağzın çok açılmasını gerektiren diş tedavileri sonucunda, genel anestezi verilirken çenenin aşırı derecede açılması çene ekleminde travmalara neden olabilir.

Normal olmayan alışkanlıklar arasında yer alan diş sıkma veya gıcırdatma, dudak ısırma, tırnak yeme, sakız çiğneme ve vücudun çeşitli kısımlarının anormal duruşları çene eklem rahatsızlığının ortaya çıkmasında önemli rol oynamaktadır.

Stresin çene kaslarında ağrı oluşturması çene eklemi problemlerine benzer. Hastada genellikle gece diş gıcırdatma ya da sıkma kaslarda ağrılı spazmlara ve çene hareketlerinde zorluklara yol açar. Hastalarda kas ve eklem problemleri birlikte de görülebilir. Bu nedenlerle çene eklemi hastalıklarının teşhisi karmaşıktır ve farklı işlemler gerektirir. Tedaviyi yönlendirmesi açısından eklem problemlerinin nedeninin belirlenmesi son derece önemlidir
Diş Sıkma veya Gıcırdatma
Bruksizm (diş gıcırdatma) ve diş sıkma genellikle uyku esnasında oluşan güçlü çene hareketleridir. Toplumumuzda sık rastlanır. Genellikle bu alışkanlıklara sahip bireyler bundan habersizdir.
Diş gıcırdatmanın sebepleri nelerdir ?
Bruksizmin (diş gıcırdatması) oluş nedenleri hakkında çeşitli görüşler vardır. Bazı araştırmacılar bruksizmin dişler arasındaki kapanış ilişkisinin bozulmasından kaynaklandığını, bazıları santral sinir sistemindeki bir hastalığın neden olduğunu bazı araştırmacılar da bu iki nedeni de kapsayan çok yönlü bir problem olduğunu ileri sürmektedirler.

Bunun yanında duygusal stresler bruksizmin nedenleri arasında en önemli faktördür. Vücudumuzda stres belirtilerini ilk olarak gördüğümüz yer ağız dokularıdır. Stres bruksizmin hem oluş nedeni hem de olayın şiddetini artıran en önemli faktör olarak belirlenmiştir.
Tedavi
Çene eklem rahatsızlıkların tedavisinde esas amaç, ortopedik ve romatizmal hastalıklarda olduğu gibi çene eklemi iç basıncının düzenlenmesi ve kas fonksiyonlarının düzenlenerek çiğneme sisteminin normal günlük fonksiyonlarını yapabilmesini sağlamaktır. Tedavinin amacı dişlerde çene ekleminde oluşabilecek kalıcı zararları önlemek ve ağrıyı ortadan kaldırmaktır.

Hastalardan alınan bilgiler ve muayene sırasındaki gözlemlerde hastaların kötü alışkanlıkları olup olmadığı belirlenmeye çalışılır (Diş gıcırdatma gibi).

Diş hekimi tarafından uygulanan, uyku sırasında dişlerin birbirleri ile temasını engellemek amacı ile alt ve üst çene dişlerinin arasına yerleştirilerek kullanılan ortopedik apareyler (gece koruyucuları), diş gıcırdatması semptomatik tedavisinde kullanılan en önemli araçtır.
Özel Silivri İnciDent Diş Polikliniği - Çene Eklem Rahatsızlıkları
Gece koruyucuları ile birlikte fizik tedavi metodları ve alışkanlıkların belirlenmesinden sonra nasıl kontrol edilmesi gerektiğinin hastalara öğretilmesinde tedavi yöntemleri arasında yer almakta ve çene rahatsızlıklarının büyük bir kısmının kontrolünde yeterli olduğu araştırmalarda bildirilmiştir.